آیا دختر از زمین ارث میبرد؟

بله، طبق قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، دختر از تمامی اموال متوفی، اعم از منقول و غیرمنقول مانند زمین، خانه، خودرو، پول نقد و هر دارایی دیگری ارث می برد. این حق، یک حق قانونی و شرعی بوده و هیچ تفاوتی در اصل برخورداری از ارث بین دختر و پسر وجود ندارد، اگرچه در میزان سهم الارث در برخی حالات تفاوت هایی لحاظ شده است. باورهای غلط رایج در جامعه مبنی بر عدم ارث بری دختر از زمین یا ارث بردن صرفاً از قیمت آن، نادرست بوده و ریشه در سوءتفاهم های قانونی دارد. درک صحیح از قوانین ارث، به خصوص برای دختران و خانواده ها، از اهمیت بالایی برخوردار است تا از تضییع حقوق و بروز اختلافات جلوگیری شود.

نظام حقوقی ایران، برگرفته از فقه اسلامی، قواعد دقیق و مشخصی برای تقسیم ارث تعیین کرده است که بر اساس آن، خویشاوندان متوفی در طبقات و درجات مختلف، سهم مشخصی از ترکه (اموال به جا مانده) او را دریافت می کنند. این قواعد نه تنها شامل اموال منقول می شود، بلکه اموال غیرمنقول همچون زمین و ملک را نیز در بر می گیرد. آگاهی از این قوانین، به افراد کمک می کند تا ضمن شناخت حقوق قانونی خود، در مواقع لزوم بتوانند به درستی از آن ها دفاع کنند و فرآیند تقسیم ارث را با آگاهی کامل پیش ببرند. این مقاله با هدف تبیین جایگاه حقوقی دختران در نظام ارث ایران، به بررسی دقیق سهم الارث آنان از انواع اموال، به ویژه زمین، می پردازد و ابهامات رایج در این زمینه را برطرف می سازد.

جایگاه دختر در طبقات ارث بر اساس قانون مدنی

قانون مدنی ایران، مبنای اصلی تقسیم ارث را بر پایه دو عامل اصلی نسب و سبب قرار داده است. ماده ۸۶۱ قانون مدنی صراحتاً بیان می دارد: موجب ارث دو امر است، نسب و سبب. خویشاوندی نسبی به معنای پیوند خونی و زناشویی ناشی از تولد است، در حالی که خویشاوندی سببی عمدتاً به واسطه عقد نکاح دائم بین زن و شوهر ایجاد می شود و حق ارث بری برای آن ها به وجود می آورد.

برای خویشاوندان نسبی، قانون مدنی سه طبقه مشخص را برای ارث بری تعریف کرده است که هر طبقه بر طبقات بعدی اولویت دارد. این بدان معناست که تا زمانی که حتی یک نفر از وراث در طبقه اول وجود داشته باشد، وراث طبقات بعدی هیچ سهمی از ارث نخواهند برد. طبقات ارث بر اساس ماده ۸۶۲ قانون مدنی به شرح زیر است:

1. طبقه اول: پدر و مادر و اولاد (فرزندان) و اولاد اولاد (نوه ها) هر قدر که پایین روند.
2. طبقه دوم: اجداد (پدربزرگ و مادربزرگ) و برادر و خواهر و اولاد آن ها (فرزندان برادر و خواهر) هر قدر که پایین روند.
3. طبقه سوم: اعمام و اخوال (عمو، عمه، دایی، خاله) و اولاد آن ها هر قدر که پایین روند.

بر اساس این تقسیم بندی، دختران به عنوان اولاد متوفی، در طبقه اول وراث قرار می گیرند. این جایگاه، به دختران بالاترین اولویت را در ارث بری می بخشد و نشان دهنده اهمیت و حق مسلم آن ها در تملک اموال به جای مانده از پدر یا مادر است. حضور دختر در این طبقه، به معنای مقدم بودن او بر سایر خویشاوندان نسبی از طبقات دوم و سوم است، مگر در مواردی که موانع قانونی خاصی برای ارث بری وجود داشته باشد که در ادامه به آن می پردازیم.

آیا دختر از عین اموال (مانند زمین، خانه) ارث می برد؟ رفع یک ابهام رایج

یکی از رایج ترین ابهامات و باورهای غلط در جامعه، این است که تصور می شود دختران تنها از پول یا اموال منقول متوفی ارث می برند و از اموال غیرمنقول نظیر زمین، خانه، یا سایر مستغلات سهمی ندارند، یا سهم آن ها تنها به قیمت این اموال محدود می شود. پاسخ صریح و قاطع به این سوال این است که بله، دختران از خود عین اموال متوفی، اعم از منقول و غیرمنقول، ارث می برند. این حق شامل تمامی دارایی ها، از جمله زمین کشاورزی، زمین مسکونی، خانه، آپارتمان، مغازه، خودرو، طلا، سهام، حساب بانکی و هر نوع دارایی دیگری که متوفی داشته است، می شود.

منشأ این سوءتفاهم غالباً به دلیل عدم تشخیص تفاوت بین قوانین ارث بری دختر و قوانین ارث بری زوجه (همسر متوفی) است. طبق ماده ۹۴۶ قانون مدنی، زوجه (زن) در صورتی که میت اولاد یا اولاد اولاد داشته باشد، یک هشتم از عین اموال منقول و از قیمت ابنیه و اشجار ارث می برد و نه از خود عین زمین. در واقع، زن از ارزش اعیان (ساختمان ها و درختان) و از عین سایر اموال (مثل خودرو، پول) ارث می برد. این حکم صرفاً و منحصراً مربوط به زوجه است و به هیچ وجه شامل دختران نمی شود.

دختران، چه به تنهایی وارث باشند و چه همراه با پسران یا سایر وراث، سهم خود را از خود دارایی ها دریافت می کنند. به عنوان مثال، اگر پدری زمینی را به جا گذاشته باشد و وراث او یک دختر و یک پسر باشند، هر دو سهم خود را از مالکیت همان زمین خواهند برد، با این توضیح که سهم پسر دو برابر دختر است. این امر ممکن است منجر به تقسیم فیزیکی زمین شود (در صورت قابلیت تقسیم و رضایت وراث) یا اگر زمین قابل تقسیم نباشد، معمولاً با توافق وراث به فروش می رسد و مبلغ حاصله طبق سهم الارث قانونی بین آن ها تقسیم می شود.

دختران طبق قانون مدنی، سهم خود را از «عین» تمامی اموال متوفی، چه منقول و چه غیرمنقول، دریافت می کنند و این حق با سهم «زوجه» که تنها از قیمت اعیان (ساختمان ها و درختان) ارث می برد، کاملاً متفاوت است.

این تمایز حقوقی از اهمیت بسزایی برخوردار است و شناخت آن به جلوگیری از تفسیرهای نادرست و حل و فصل عادلانه اختلافات کمک شایانی می کند. لذا، هرگونه ادعایی مبنی بر عدم ارث بری دختر از زمین یا محدود بودن سهم او به قیمت، فاقد وجاهت قانونی است.

حالت های مختلف سهم الارث دختران از پدر و مادر (و سایر وراث)

میزان سهم الارث دختران، بسته به ترکیب وراث حاضر در زمان فوت متوفی، متفاوت خواهد بود. قانون مدنی ایران، به طور دقیق این حالات را تبیین کرده است. در ادامه به بررسی مهم ترین این حالات با استناد به مواد قانونی می پردازیم:

حالت اول: وارث متوفی، منحصر به یک دختر باشد (ماده ۹۰۷ قانون مدنی)

چنانچه متوفی، تنها یک دختر به عنوان وارث داشته باشد و هیچ وارث دیگری از طبقات بالاتر (پدر و مادر) یا همسر (زوج یا زوجه) در قید حیات نباشد، تمام ترکه به آن دختر می رسد. در این شرایط، دختر به عنوان تنها وارث، تمامی اموال به جا مانده از پدر یا مادر خود را مالک می شود.

حالت دوم: وارث متوفی، چند دختر باشند (بدون پسر – ماده ۹۰۷ قانون مدنی)

اگر متوفی فاقد پسر باشد، اما چند دختر داشته باشد و وارث دیگری از طبقات اول (پدر و مادر) یا همسر در قید حیات نباشند، تمامی ترکه به تساوی بین دختران تقسیم می شود. به عنوان مثال، اگر پدری فوت کند و دو دختر داشته باشد و هیچ وارث دیگری نداشته باشد، کل اموال (شامل زمین) به طور مساوی بین دو دختر تقسیم خواهد شد.

حالت سوم: وارث متوفی، یک یا چند دختر و یک یا چند پسر باشند (ماده ۹۰۷ قانون مدنی)

این حالت، یکی از رایج ترین سناریوهاست. در صورتی که متوفی دارای فرزندان دختر و پسر باشد، سهم الارث بر اساس قاعده لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَیَیْنِ (پسر دو برابر دختر ارث می برد) تقسیم می شود. این قاعده به این معناست که سهم هر پسر، دو برابر سهم هر دختر است. به عنوان مثال، اگر متوفی یک دختر و یک پسر داشته باشد، ترکه به سه سهم تقسیم می شود که دو سهم به پسر و یک سهم به دختر می رسد. اگر اموال شامل زمین باشد، هر کدام سهم خود را از مالکیت همان زمین خواهند برد.

حالت چهارم: وارث متوفی، پدر یا مادر (یا هر دو) و یک دختر باشند (ماده ۹۰۸ قانون مدنی)

در صورتی که متوفی یک دختر و همچنین پدر یا مادر (یا هر دو) در قید حیات داشته باشد، سهم الارث به این ترتیب است: سهم هر یک از پدر و مادر، یک ششم (۱/۶) از کل ترکه است و سهم دختر، نصف (۱/۲) از کل ترکه. مابقی ترکه (پس از کسر سهام فرضی پدر، مادر و دختر)، در صورت وجود، به نسبت سهام بین آن ها تقسیم می شود. در این حالت، فرض بر این است که پدر یا مادر «حاجب» نداشته باشند (حاجب به وراثی گفته می شود که از ارث بردن سایرین جلوگیری می کنند یا سهم آن ها را تغییر می دهند).

حالت پنجم: وارث متوفی، پدر یا مادر (یا هر دو) و چند دختر باشند (ماده ۹۰۹ قانون مدنی)

اگر متوفی چند دختر و پدر یا مادر (یا هر دو) داشته باشد، سهم هر یک از پدر و مادر، همچنان یک ششم (۱/۶) از ترکه است. سهم تمامی دختران در مجموع، دو سوم (۲/۳) از ترکه خواهد بود که به تساوی بین خودشان تقسیم می شود. مابقی ترکه، در صورت وجود، به نسبت سهام بین آن ها تقسیم می گردد، مگر اینکه مادر حاجب داشته باشد که در این صورت از مابقی ارث نمی برد.

نقش زوج (شوهر) یا زوجه (زن) در تقسیم ارث (ماده ۹۱۳ قانون مدنی)

وجود همسر متوفی (زوج یا زوجه) در کنار سایر وراث، بر نحوه تقسیم ارث تأثیرگذار است. ماده ۹۱۳ قانون مدنی این موضوع را روشن می کند:

• اگر متوفی فرزند (دختر یا پسر) داشته باشد:
  • سهم زوج (شوهر متوفی) یک چهارم (۱/۴) از کل ترکه است.
  • سهم زوجه (همسر متوفی) یک هشتم (۱/۸) از کل ترکه است.
• اگر متوفی فرزند نداشته باشد:
  • سهم زوج (شوهر متوفی) یک دوم (۱/۲) از کل ترکه است.
  • سهم زوجه (همسر متوفی) یک چهارم (۱/۴) از کل ترکه است.

نکته مهم این است که سهم زوج یا زوجه، قبل از تقسیم مابقی ترکه بین سایر وراث کسر می شود. سپس، باقیمانده ترکه بر اساس قواعد ذکر شده در بالا، بین دختران، پسران، پدر و مادر متوفی تقسیم می گردد. برای مثال، اگر متوفی یک دختر و یک همسر داشته باشد، ابتدا ۱/۸ ترکه به همسر می رسد و سپس ۷/۸ باقیمانده به دختر تعلق می گیرد.

در مواردی که اموال به جا مانده از متوفی، مانند زمین یا خانه، قابلیت تقسیم فیزیکی دقیق بر اساس سهام قانونی را نداشته باشد، وراث می توانند با توافق یکدیگر، ملک را به یکی از وراث یا شخص ثالثی بفروشند و مبلغ حاصله را طبق سهم الارث قانونی تقسیم کنند. در صورت عدم توافق، هر یک از وراث می تواند از طریق دادگاه درخواست افراز (تقسیم) مال مشاع یا فروش آن را مطرح نماید.

بررسی موانع و استثنائات ارث بردن دختر

با وجود حق مسلم ارث بری برای دختران، همانند سایر وراث، شرایط و موانع خاصی وجود دارد که می تواند بر این حق تأثیر بگذارد یا آن را به کلی از بین ببرد. این موانع عمومی، شامل دختران نیز می شود و در قانون مدنی به صراحت ذکر شده اند.

موانع عمومی ارث

• قتل عمد مورث: طبق ماده ۸۸۱ قانون مدنی، هرگاه یکی از وراث، متوفی (مورث) خود را به عمد به قتل رسانده باشد، از ارث او محروم می شود. این حکم شامل قتل مستقیم، مشارکت در قتل، و حتی اقدام به قتل است، مگر آنکه قتل به قصد دفاع مشروع یا به حکم قانون باشد. بنابراین، اگر دختری پدر یا مادر خود را عمداً به قتل رسانده باشد، از ارث او محروم خواهد شد.

• کفر: ماده ۸۸۱ مکرر قانون مدنی مقرر می دارد که اگر مورث مسلمان باشد، اما وارث کافر باشد، وارث کافر از مورث مسلمان ارث نمی برد. این مانع از آن جهت است که اسلام، ارث بردن کافر از مسلمان را جایز نمی داند. البته اگر در کنار وارث کافر، وارث مسلمان دیگری وجود داشته باشد، سهم وارث کافر به وارث مسلمان می رسد.

• تولد از زنا: فرزند متولد از زنا (فرزندی که حاصل رابطه نامشروع است و نه ازدواج قانونی)، طبق قوانین فقهی و حقوقی ایران، از پدر شرعی خود ارث نمی برد. با این حال، رابطه نسبی مادر با فرزند زنازاده برقرار است و فرزند از مادر و خویشاوندان مادری خود ارث می برد. بنابراین، اگر دختری از زنا متولد شده باشد، از پدر بیولوژیکی خود ارث نخواهد برد.

استثنا در مورد نوه دختری (قائم مقامی اولادِ اولاد)

قانون مدنی در خصوص نوه ها نیز قواعدی را برای ارث بری تعیین کرده است که می تواند به عنوان یک استثنا در سلسله مراتب وراث طبقه اول در نظر گرفته شود:

• ماده ۹۱۰ قانون مدنی: هرگاه میت اولاد داشته باشد گرچه یک نفر، اولاد اولاد او ارث نمی برند. این ماده به این معناست که تا زمانی که فرزندان بلاواسطه متوفی (مانند دختران یا پسران) در قید حیات باشند، نوه ها (فرزندانِ فرزندان) از پدربزرگ یا مادربزرگ خود ارث نمی برند. به عبارت دیگر، وجود دختر متوفی، مانع از ارث بردن فرزندان همان دختر (نوه های متوفی) می شود.

• ماده ۹۱۱ قانون مدنی: هرگاه میت اولاد بلاواسطه نداشته باشد، اولاد اولاد او قائم مقام اولاد بوده و بدین طریق جزو وراث طبقه اول محسوب و با هر یک از ابوین که زنده باشد ارث می برد. تقسیم ارث بین اولاد بر حسب نسل به عمل می آید یعنی هر نسل حصه کسی را می برد که به توسط او به میت می رسد. بنابراین اولاد پسر دو برابر اولاد دختر می برند. در تقسیم بین افراد یک نسل پسر دو برابر دختر می برد.

این ماده یک استثنای مهم را بیان می کند: اگر دختر متوفی (به عنوان فرزند بلاواسطه) قبل از پدر یا مادرش فوت کرده باشد، اما از خود فرزندی (نوه دختری) به جا گذاشته باشد، آن نوه دختری قائم مقام مادر فوت شده خود می شود و به جای او از پدربزرگ یا مادربزرگش ارث می برد. سهم الارث نوه در این حالت، همان سهمی است که مادرش (دختر متوفی) در صورت زنده بودن می برد. در تقسیم ارث بین اولادِ اولاد (نوه ها)، قاعده پسر دو برابر دختر نیز رعایت می شود، یعنی نوه پسری دو برابر نوه دختری سهم می برد.

این استثنا تضمین می کند که حق ارث بری، حتی با فوت نسل اول، به نسل بعدی منتقل شود و هیچ حقی تضییع نگردد. درک دقیق این مواد قانونی برای تعیین صحیح وراث و سهم الارث آن ها حیاتی است.

توصیه های حقوقی مهم در خصوص ارث دختران

آگاهی از قوانین ارث و حقوق دختران در این زمینه، گام اول در جهت حفظ و احقاق حقوق است. با این حال، فرآیند تقسیم ارث و امور حقوقی مربوط به آن، گاهی اوقات می تواند پیچیده و چالش برانگیز باشد. در این راستا، توصیه های حقوقی زیر می تواند راهگشا باشد:

1. مشاوره با وکیل متخصص ارث: مسائل مربوط به ارث، به ویژه در مواردی که اموال زیاد یا متنوع هستند، وراث متعددند، یا اختلافات خانوادگی وجود دارد، می تواند بسیار پیچیده شود. مشاوره با یک وکیل متخصص در امور ارث، می تواند از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری کرده و راهنمایی های لازم برای طی کردن صحیح مراحل قانونی را ارائه دهد. وکیل می تواند در تنظیم دادخواست، پیگیری پرونده در دادگاه، و حتی میانجیگری بین وراث نقش مهمی ایفا کند.

2. اقدام به موقع برای تقسیم ترکه: به تأخیر انداختن فرآیند تقسیم ترکه می تواند منجر به بروز اختلافات بیشتر، مشکلات در نگهداری اموال، و حتی کاهش ارزش آن ها شود. توصیه می شود وراث در اسرع وقت پس از فوت متوفی و انجام مراحل قانونی اولیه (مانند اخذ گواهی فوت و گواهی انحصار وراثت)، برای تقسیم ترکه اقدام نمایند.

3. ثبت رسمی مالکیت سهم الارث: به خصوص در مورد اموال غیرمنقول مانند زمین و خانه، پس از تقسیم ارث و تعیین سهم هر وارث، لازم است که مالکیت سهم الارث به صورت رسمی در دفاتر اسناد رسمی ثبت شود. این اقدام از بروز هرگونه اختلاف و ابهام در آینده جلوگیری کرده و مالکیت قانونی وراث را تثبیت می کند. ثبت رسمی، مستلزم پرداخت مالیات بر ارث و طی کردن مراحل اداری مربوطه است.

4. آگاهی از وصیت نامه و محدودیت های آن: متوفی می تواند تا یک سوم (۱/۳) از اموال خود را از طریق وصیت نامه به هر شخصی (حتی غیر از وراث) وصیت کند. این بخش از اموال، از شمول قواعد ارث خارج است و طبق وصیت متوفی عمل می شود. اما هرگونه وصیت متوفی در مورد بیش از یک سوم اموال، منوط به اجازه وراث پس از فوت اوست. در صورتی که دختری نسبت به وصیت نامه ابهامی دارد یا معتقد است وصیت نامه حقوق او را تضییع کرده، می تواند با مشاوره حقوقی، صحت و اعتبار آن را پیگیری کند.

5. جمع آوری اسناد و مدارک مربوط به ترکه: وراث باید تمامی اسناد و مدارک مربوط به اموال متوفی (مانند سند مالکیت زمین، خودرو، حساب های بانکی، سهام، فیش حقوقی و…) را به دقت جمع آوری و نگهداری کنند. این اسناد برای اخذ گواهی انحصار وراثت، پرداخت مالیات بر ارث و تقسیم ترکه ضروری هستند.

رعایت این توصیه ها، به وراث، به ویژه دختران، کمک می کند تا با آگاهی و اطمینان خاطر بیشتری در مسیر احقاق حقوق خود گام بردارند و از پیچیدگی های احتمالی مسیر حقوقی بکاهند.

سوالات متداول

آیا دختر از زمین کشاورزی ارث می برد؟

بله، دختر از تمامی انواع زمین ها، اعم از کشاورزی، مسکونی، تجاری، باغ و سایر اموال غیرمنقول ارث می برد. هیچ تفاوتی در حق ارث بری دختر از نظر نوع زمین وجود ندارد و مانند پسر، سهم خود را از مالکیت عین زمین دریافت می کند، هرچند که میزان سهم الارث ممکن است متفاوت باشد (پسر دو برابر دختر).

سهم الارث یک دختر تنها (که هیچ خواهر و برادری ندارد) چقدر است؟

اگر متوفی هیچ وارث دیگری جز یک دختر نداشته باشد (یعنی پدر و مادر متوفی هم در قید حیات نباشند و همسر هم نباشد)، طبق ماده ۹۰۷ قانون مدنی، تمام ترکه به دختر تنها می رسد و او مالک صد در صد اموال متوفی خواهد شد.

آیا دختران از قیمت اموال ارث می برند یا از خود مال؟

دختران از عین اموال (خود مال) ارث می برند، نه فقط از قیمت آن ها. این اشتباه رایج به دلیل عدم اطلاع از تفاوت قانون ارث زوجه (همسر) با دختر است. زوجه در صورت وجود اولاد، از قیمت ابنیه و اشجار ارث می برد، اما دختران مستقیماً از خود مالکیت زمین و سایر اموال بهره مند می شوند.

تفاوت ارث دختر از پدر و مادر چیست؟

از نظر قانونی و مواد قانون مدنی ایران، هیچ تفاوتی در نحوه و قواعد تقسیم ارث دختر از پدر و مادر وجود ندارد. سهم الارث در هر دو حالت بر اساس طبقات و درجات وراث (شامل حضور یا عدم حضور همسر، پسران، یا سایر وراث) یکسان محاسبه می شود. تفاوت های عرفی یا وصیت متوفی، نمی تواند بر قواعد قانونی تقسیم ارث خدشه ای وارد کند مگر در حدود مجاز قانونی (یک سوم وصیت).

اگر متوفی فقط دختر و همسر (زوجه) داشته باشد، سهم هر کدام چقدر است؟

در این حالت، ابتدا سهم زوجه (همسر متوفی) که طبق ماده ۹۱۳ قانون مدنی یک هشتم (۱/۸) از کل ترکه است، کسر می شود. سپس، مابقی ترکه (۷/۸) به تساوی بین دختران تقسیم می گردد (اگر چند دختر باشند) یا تمام ۷/۸ به یک دختر می رسد (اگر تنها یک دختر باشد).

آیا با وصیت می توان سهم ارث دختر را تغییر داد؟

متوفی فقط تا یک سوم (۱/۳) از اموال خود را می تواند به وسیله وصیت نامه به هر شخصی (حتی تغییر سهم وراث) اختصاص دهد. تغییر سهم الارث قانونی وراث (مثلاً کمتر یا بیشتر کردن سهم دختر) در مازاد بر یک سوم وصیت نامه، تنها در صورتی نافذ است که وراث پس از فوت متوفی، با آن موافقت و اجازه دهند. در غیر این صورت، مازاد بر یک سوم وصیت نامه باطل تلقی شده و طبق قانون ارث تقسیم می شود.

درک صحیح قوانین ارث برای دختران و خانواده ها ضروری است تا از تضییع حقوق و بروز اختلافات جلوگیری شود و فرآیند تقسیم ارث با آگاهی و عدالت انجام پذیرد.

نتیجه گیری

در این مقاله به تفصیل بررسی شد که بله، دختر از زمین ارث می برد. این حق نه تنها شامل اموال منقول، بلکه تمامی اموال غیرمنقول از جمله زمین های کشاورزی، مسکونی، تجاری و سایر مستغلات می شود. این باور که دختران تنها از قیمت اموال یا صرفاً از اموال منقول ارث می برند، یک سوءتفاهم رایج است که ریشه در عدم تفکیک صحیح میان قواعد ارث بری دختر و زوجه (همسر متوفی) دارد. قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، به صراحت جایگاه دختر را در طبقه اول وراث قرار داده و حق مسلم او در تملک عین اموال را تأیید می کند.

حالت های مختلف تقسیم ارث در حضور یا عدم حضور سایر وراث نظیر پسران، پدر و مادر، و همسر متوفی، با استناد به مواد قانونی تشریح گردید. در حالی که میزان سهم الارث دختر نسبت به پسر در برخی حالات متفاوت است (قاعده پسر دو برابر دختر ارث می برد)، اما اصل برخورداری از حق ارث از تمامی دارایی ها، امری قطعی و غیرقابل انکار است. همچنین، به موانع عمومی ارث مانند قتل عمد، کفر و تولد از زنا، و نیز به بحث قائم مقامی نوه دختری در صورت فوت مادرش قبل از مورث، پرداخته شد.

آگاهی کامل از این قوانین، برای احقاق حقوق و جلوگیری از تضییع سهم الارث دختران، امری حیاتی است. در شرایط پیچیده و در صورت بروز هرگونه ابهام یا اختلاف، مشاوره با وکیل متخصص در امور ارث توصیه می شود تا فرآیند تقسیم ترکه به درستی و بر اساس موازین قانونی و شرعی انجام پذیرد. ثبت رسمی مالکیت پس از تقسیم ارث نیز برای تضمین حقوق وراث و جلوگیری از مشکلات آتی، ضروری است. امید است با تبیین این مسائل، گامی در جهت افزایش آگاهی عمومی و تسهیل فرآیند تقسیم ارث برداشته شده باشد.